Atçılık-Binicilik

Günümüzde de olduğu gibiulusal ve Türk Tarihinin her döneminde “At Murattır” sözcüklerine bağlı kalınarakher Türk ata karşı sevgigüvenilgi duymuş ve onu kendisinden bir parça kabul etmişona kutsallık tanımışsaygınlık kazandırmışsanatındaedebiyatındamüziğinde eşsiz bir yer vermiştir.
Nazmi Sevgen;”Türklerde at ve atçılık” adlı kitabında 1937 yılında Ankara da toplanan tarih kurultayında Avusturya lı tarih bilimcisi Hoopers atın ilk evcilleştirme hareketinin İç Asya da Türkler tarafından yapıldığını Macar tarihçisi Allfoldin debu konudaki ilklerin Altay Türklerine ait olduğunu öne sürmüştür.Alman tarih bilimcisi Portriatz ise “Eski çağlarda at” adlı eserinde atın M.Ö.6000 dolaylarında Türkler tarafından evcilleştirildiğini iddia etmiş ve iddiası için bazı bulguları kesin kanıt göstermiştir.
Yaklaşık olarak M.Ö.4000 yılları dolaylarında Türkler tarafından bir çekim hayvanı olarak arabalara koşulan ataskeri amaçlarla savaş sınıfı oluşmasına sonuç olarak ta Asya’nın ve öteki kıtaların tarihi ve siyasal yaşamının oluşum ve değişiminde etkinlik kazanmıştır.Türkler onunla uzaklıkları enmişlerderisinden giysi ve ayakkabı yapmışlarlezzetli buldukları tayının etini yemişlerkısrakların sütünden mayalanma ile sağlanan “Kımız” adı verilen ve keyiflendirici içkiyi yapmışlardır.Ayrıca yele ve kuyruklarını da değerlendirmişlerdir.kemiğinden kaymak için araçkıllarından ağgözleri güneş ışığından koruyan bir tür gözlük örmüşlerdir.
Eski Türklerde at kültürü ile ilgili çeşitli bulgular bir belge olarakbu gün çeşitli ülkelerin müzelerine değer katmaktadır.Yenisey yörelerinde eski Türkler tarafındankayalar üzerine yapılmış at resimleri ve çok eski dönemlere aitTürk mezarından çıkan eşyaların üzerinde süsleme sanatı olarak at figürleri kullanıldığı görülmektedir.Eski Türk destanlarında ve efsanelerinde at baş tacı dırayrı bir yeri vardır.Oğuz destanı atla başlar.Dede Korkut ta Bamsı Beyrek öyküsünde atla kardeşleşmiştir.
Eski Türklerin ilkel atları yakalayabilmek için Türlü yöntemler kullandıklarıkitabelerde yazılıdır.Karluk han buzullar içinden ünlü bir atı alıp çıkardığı için ad almıştır.Eski Türklerdeki ”Türk atsızkuş kanatsız” sözü çok şey anlatır.
Tüm tarihi kaynaklaratın vatanı olarak orta Asya bölgesini göstermektedir.Kırgız stepleri ile Gobi havalisinin atın vatanı olduğu konusunda görüş ve kanıt birliği vardır.Eski Türklerin “Yılkı” adını verdikleri at sürülerininırk ve evcilleştirilmeleri ile ilgili bilgiler çok geniştir.
Atsız Türkler sosyal yaşamda hor görülürdüfakirlik nedeni ile ata sahip olamayanlar çalmak zorunda idi.Eski Türkler sadece at çalmayı olağan saymışlardır.Zira bu bir beceri olarak kabul ediliyor ve atını çaldıran kişi için bu hareket onur kırıcı olarak değerlendiriliyordu bu nedenle kabileler arasında sık sık çatışma çıkıyordu.
Çalınan atları belirlemek amacıyla atları özel damgalama yöntemleri uygulanıyordu.Damga yerine bazı kabileler atın kulaklarına özel işaretler işlemeyi yeğlerlerdi.kabile sembolleri olarak benimsenen biçimler mezar taşlarında da görülür.
Eski Türklerde at yarışları ile eş seçiminde de kullanılıyordu.
Bu yarışlar iki türlü oluyordu birisinde atlı kızlar bir grup halinde yarışa başlıyorlar ve arkalarından atlarını grup halinde koşturan erkekler içlerinden birini yakalayıp atlarının terkilerine alıyorlardı.Daha sonra eş olarak seçtikleri bu kızlarla evleniyorlardı.
Diğer türlü ise eğer kızın isteyeni çok olursa yarışa kız tek başına başlıyordaha sonra ardından atlarını koşturan erkek grubundan kim kızı yakalarsa o evlenme hakkını elde ediyordu.

Eski Türklerde görülen atla bütünleşme" Osmanlı Türklerinde de sürmüştür. At OsmanlıTürklerinde onur saygı ve sevgi unsuru olarak kabul edilen bir yoldaş olmuştur. Bunlarla başarıdan başarıya koşmuşlar; üç kıta üzerinde egemenliklerini sürdürmüşlerdir.

Anadolu Selçuklularında 100 bin süvariden oluşan bir ordu bulunuyordu. Osmanlı imparatorluğunda ise 16.yüzyılda bu sayı 250 bine yaklaştı. Edirne Filike. Selánik. Amasya Yozgat Merzifon Eskişehir (çifteler çiftiği) Malatya (Sultan suyu) Veziriye Adana (Cukurova)'daki hayvan ocaklarında at yetiştiricilik düzeltilmesi için sürekli çalışmalar yapılıyordu. Ancak Osmanlı imparatorluğunun gerileme ve özellikle çöküş döneminde at yetiştiriciliği ve ırk düzenlenme çalışmaları öneminì tamamen yitirmiş sürekli savaşlar nedeniyle ülke atçılığı adeta çökmüştür.

Yaşama sevincini atıyla paylaşan onunla mutlu olan ve hattâ onunla birlikte gömülen at Türk'ün kalbinde ağıtlarında edebiyatında. türkülerinde atasözlerinde benzersiz bir yer almıştır. Osmanlıların genişleme döneminde Giritlilerin bir sözü çok yaygındı: "Adaya önce Türk'ün atı sonra kendisi ayak basacak." Gerçekten de öyle olmuştur. Aşık Paşa tarihinde Osmanlı Padişahlarından Orhan Beyin atlarını nalbanda kendisinin götürdüğü anlatılır. Bu hareket Türklerde en büyüğünden en küçüğüne kadar ata gösterilen ilgi ve sevgiyi yansıtır. öyle ki at sahiplerinden atlar için vergi alınmazdı.

Emrullah Efendi "'Memalik-i şahane"de at vergisi asla vaz'edilmediği cihetle bizde at vergisinden bahse mahal yoktur demektedir. Osmanlı Türk illerinde atlar görevlerine göre şöyle adlandırılırdı: önemli haber götüren süvarilerin bindikleri dayanıklı "Ilgar atı" posta süvarilerinin bindiği "Menzil atı" akıncı ve süvarilerin bindikleri "Cenk atı" yarışlara katılanlara "Koşu atı" süvarilerin yedeklerinde bulundurdukları "Yedek atı" yük taşıyan "Semer atı" damızlık olarak yararlanılan "Aşı atı" törenlerde komutan ve subayların bindikleri "Alay atı" arabalar koşulanlara "Araba atı" ve avlarda kullanılanlara "Av atı." Osmanlılarda eğer murassa ve sorguçlu başlıklar altın ve gümüş üzengiler gemler at koşum takımları saray arabalarının koşum takımları birer sanat eseri idi.
Sultan Abdülaziz dönemi sonrasında ülkedeki at kalitesi değerini gittikçe yitirirken tersine olarak at yarışları da daha düzenlilik kazanmıştır. Ancak ilk düzenli at yarışları l9ncu yüzyılın son yılarında belirginleşir. Sultan Abdülaziz döneminde Kağıthane'de "Kağıthane Yarışları" adı altında bir süre at yarışları düzenlenmiştir. Bunlar bir tür ilkel yarışçılık düzenlemeleri olmuştur. Zira pist gelişigüzel düzenlenmiş bir güzergah biçimindedir. Sonraki yıllarda ünlü mirasyedilerden Veli efendizade bugün Veli efendi Tesislerinin bulunduğu yerde birkaç arkadaşı ile birlikte sistemsiz olarak düz bir toprak üzerinde at yarışları yaptırdıkları görülür. Bu yarışlara ilgi duyanların sayısı 15-20 kadardı. öte yandan yine aynı yıllarda Manisa'da Bekir Ağa'nın bireysel çabalarıyla düzensiz bazı yarışlar yapılmıştır.

__________________
____¶¶¶¶¶¶¶¶
__¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶
_¶¶¶¶¶¶¶____¶¶¶
¶¶¶¶¶¶¶______¶
¶¶¶¶¶¶¶
¶¶¶¶¶¶
¶¶¶¶¶¶
¶¶¶¶¶¶
¶¶¶¶¶¶_______________¶¶¶¶¶¶¶¶
¶¶¶¶¶¶_____________¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶
¶¶¶¶¶¶¶___________¶¶¶¶¶¶¶____¶¶¶
¶¶¶¶¶¶¶¶______¶__¶¶¶¶¶¶¶______¶
_¶¶¶¶¶¶¶¶___¶¶¶__¶¶¶¶¶¶¶
__¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶___¶¶¶¶¶¶
_____¶¶¶¶¶¶¶____¶¶¶¶¶¶
_____¶¶¶¶¶¶¶____¶¶¶¶¶¶
__¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶___¶¶¶¶¶¶
_¶¶¶¶¶¶¶___¶¶¶__¶¶¶¶¶¶
¶¶¶¶¶¶¶______¶__¶¶¶¶¶¶¶
¶¶¶¶¶¶¶_________¶¶¶¶¶¶¶¶______¶
¶¶¶¶¶¶___________¶¶¶¶¶¶¶¶____¶¶¶
¶¶¶¶¶¶_____________¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶
¶¶¶¶¶¶________________¶¶¶¶¶¶¶
¶¶¶¶¶¶
¶¶¶¶¶¶
¶¶¶¶¶¶¶
¶¶¶¶¶¶¶¶______¶
_¶¶¶¶¶¶¶¶____¶¶¶
__¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶¶
_____¶¶¶¶¶¶¶

teşekkürler

__________________
[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...]

Yüreği Vatan Sevgisi İle Dolu Herkesin Buluşma Mekanı